Hyperfocale afstand

Dit artikel heb ik geschreven omdat ik regelmatig een leuk landschap tegen kwam en daar een foto van maakte.
Op de camera leek het allemaal prima in orde, maar bij thuis komst was de achtergrond onscherp, of de voor-
grond was onscherp. Ook als amateur zijnde word je hier verdrietig van.

Wat een teleurstelling steeds maar weer. En als ik dan keek naar foto's van andere, die waren oneindig scherp.
Hoe doen ze dat nou? Eindeloze kleine diafragma's met superstabiele statieven en super lange sluitertijden, dat
zal het wel zijn... Of toch niet?

Ook lees ik regelmatig dat men gewoon aan het wandelen was en de foto gemaakt hebben met super veel
scherpte van voor tot achter. Deze eindeloze scherpte noem ik voorlopig maar hyperfocus. De afstand waar de
oneindige scherpte begint noemt men de hyperfocale afstand.

Wat deed ik verkeerd, en hoe doe ik het goed?
Vaak liep ik door de weilanden en zag een mooie lucht met een mooi watertje op de voorgrond. Snel de lens op
24mm, een lekker diafragma van 8 en scherpstellen op 2 meter, want dan wordt de voorgrond ook scherp. Het
resultaat was dat het mooie watertje wel enigzins scherp was, maar de achtergrond niet.
Verdorie, ik had natuurlijk scherp moeten stellen op de lucht en hopen dat er iets van de voorgrond scherp werd?
Focus op oneindig, diafragma 8 en hup... de hele voorgrond onscherp! Wat een teleurstelling. Tegen die tijd
dacht ik dat dit alleen kon worden verholpen door duurdere lenzen aanschaffen.

Niet dus! Het enige wat we moeten doen, is met verstand fotograferen. Rekenmachine, Hyperfocale afstands
kaart of gewoon een Smartphone met een DOF calculator. Dat was alles.



Dus bij 24mm, f8 begon de scherpte van hyperfocale afstand bij +- 4 meter. Dus dat wil zeggen dat ik scherp
moet stellen op 4 meter, om alles wat daarna komt scherp te krijgen.

De formule om de afstand te bereken is als volgt:



H = Hyperfocale afstand (mm)
f = Brandspuntafstand van de lens (mm)
N = Diafragma
c= Circle of Confusion (0.02 voor Sony APS-C, 0.03 voor Sony FF)

Hieronder een uitwerking van 24mm:

H = (f^2 / Nc) = 24^2 / 8 x 0.02 = 3600 mm

We moeten dus op 3,60 meter scherp stellen om oneindig veel scherpte diepte te krijgen.
Ik moet hier wel bij vermelden dat we er nog iets meer uit kunnen halen. Een tip van Hendik Jan van het
FotoMateForum vermeld ons dat het al op ongeveer de helft van de Hyperfocale afstand scherp begint te
worden.

Ik zou zeggen zorg dat je je Hyperfocale afstand weet, of dat je 'm ter plekke kan berekenen. Verder veel
oefenen en lekker genieten van ragscherpe landschapsfoto's.

De enige rede om iets niet scherp te hebben is als het mistig is.

Groetjes

AlphaBart

Mooi artikel...
Wat ik bij landschappen meestal doe is scherpstellen op een derde en dan voldoende diafragmeren (8 of hoger)....is bijna altijd OK
Uiteraard hangt e.e.a. af van welke lens er op zit, bij mij doorgaans de kitlens van 18-55.

Met de S95 maakt het allemaal niet uit, die kleine sensor heeft nagenoeg een scherptediepte van voor tot achter, daarom gebruik dat ding ook zo graag

Leuke uitleg. Op mijn "ouderwetse" primes zit gelukkig nog een scherptediepteschaal die me het rekenen bespaard, zij het dat die schaalverdeling niet zo verfijnd is als op echt ouderwetse niet-AF objectieven.

De formule die je noemt is correct, maar wel gebaseerd op bepaalde aannames ten aanzien van grootte van de afdruk, beschouwingsafstand en het gezichtsvermogen van degene die de foto bekijkt.

Als je andere aanames maakt, heb je een wat ingewikkelder berekening nodig. Een calculator daarvoor vindt je bijvoorbeeld hier:

http://www.cambridgeincolour.com/tutorials/hyperfocal-distance.htm

De calculator staat ongeveer op het midden van de pagina, de te gebruiken parameters kun je veranderen wanneer je op "show advanced" klikt. Onderaan de pagina kom je ook nog de "1/3 vuistregel" zoals door Anne genoemd tegen

Mooie aanvulling op het Topic Romke! Bedankt